چه‌طور عناصر مختلف صفحه را سامان‌دهی کنیم؟ ۶ نکته کاربردی برای صفحه‌آرایی

متن کامل مقاله نشریه:

صفحه‌آرایی و سامان‌دهی عناصر مختلف صفحه به‌طور کلی شامل اصول سازمانی ترکیب برای دست‌یابی به اهداف ارتباطی خاص است. درصورتی‌که عناصر به‌قدر کافی از طریق هم‌ردیفی، تداوم، مجاورت و یا تشابه، واجد تناسب باشند، شخصی آن‌ها را به‌عنوان فرم کامل یا کلیتی منسجم و یک‌پارچه مشاهده می‌کند. هم‌چنین مشارکت بیننده در تکمیل شکل کلی درصورتی‌که طراح اطلاعات ناکامل را فراهم سازد و به بیننده امکان دهد تا در رمزگشایی پیام مشارکت جوید، می‌تواند به‌عنوان عاملی در فرآیند ارتباطی عمل کند. در اهمیت و اصول صفحه‌آرایی نکات دیگری نیز بیان کرده و نیاز به مقدمه‌ی بیش‌تر نیست. پس در ادامه ۶ نکته‌ی کاربردی برای سامان‌دهی عناصر مختلف صفحه را با هم بررسی می‌کنیم.

۱- تاثیر بصری یک عنصر حداقلی را هم کوچک نگیرید

هر اطلاعات متنی و تصویری که در صفحه قرار می‌گیرد،‌ توان اثرگذاری بر هویت بصری صفحه را دارد. از این رو، در سامان‌دهی عناصر مختلف صفحه، اندیشیدن درباره‌ی جای‌گذاری هر کدام از عوامل و انجام فکرشده‌ی آن، می‌تواند شخصیت صفحه را کاملا دگرگون کند. تأثیرگذاری حتی می‌تواند از سوی عنصری حداقلی، مثلا یک خط نازک اتفاق بیفتد. تغییر محل قرارگیری همین خط نازک، جای‌گاه بصری، اهمیت و سلسله‌مراتب هر کدام از اطلاعات متنی و تصویری صفحه را، در چشم بیننده تغییر می‌دهد.

۲- به صفحه‌ی شروع توجه کنید

معمولا مهم‌ترین صفحه‌ی طرح‌بندی و چیدمان (لی‌اوت) یک مجموعه (مثلا یک نشریه یا مجله) صفحه‌ی شروع آن است. یک صفحه‌ی شروع موفق می‌تواند نظر بیننده را به خود جلب کند، تا مطلب ارائه‌شده در آن خوانده شود. هم‌چنین صفحه‌ی شروع، مطلب را از مطلب قبلی جدا می‌کند و توان آن را دارد که حتی در یک «عبور سَرسری» مخاطب، باعث جلب توجه و توقف نگاه او بر آن صفحه شود. این موضوع خصوصا برای نشریاتی با روی‌کرد پرونده‌ای یا نشریاتی با توالی انتشار ماه‌نامه‌ای و فصل‌نامه‌ای و… باید مورد توجه قرار بگیرد

۳- روی برش‌های مختلف تصویر کار کنید

برش‌های مختلف تصویر می‌تواند یک اثر معمولی را به یک کار خاص تبدیل کند. برش‌هایی که از یک تصویر به دست می‌آید، این امکان را فراهم می‌کند تا ماهیت صفحه، متناسب با موضوع آن شود و حتی بر تحرک طرح‌بندی و چیدمان افزوده گردد.

۴- به تاثیر زمینه توجه داشته باشید

با تغییر زمینه‌ی تصویر،‌ ماهیت و نوع اثرگذاری آن بر مخاطب نیز تغییر می‌کند. تغییر زمینه‌ی یک تصویر می‌تواند به صفحه‌آرایی مفهومی متفاوت بدهد و آن را تبدیل به اثری مهربان، شاد،‌ خشم‌گین، ترسناک، بی‌تفاوت یا… بسازد.

۵- تناسب بین تصاویر و متن در صفحه را جدی بگیرید

سایر عوامل موثر در صفحه‌آرایی که می‌توان در این‌جا به آن‌ها اشاره کرد عبارت اند از: ردیف بودن متن و تصویر و آراستگی ظاهری صفحه؛ تداوم به این معنی که کلیه‌ی مطالب و تصاویر باید در راستای یک‌دیگر باشند و دچار بریدگی یا قطع‌شدگی نباشند؛ مجاورت یا هم‌سو بودن تصاویر؛ تشابه به این معنی که تصویر و مطالب در شکل، اندازه، رنگ و… مشابه یک‌دیگر باشند؛ و رعایت اصل تکامل در اجزای تشکیل‌دهنده‌ی یک صفحه که باید در جهت تکمیل یک‌دیگر چینش شوند

۶- تقارن را رعایت کنید

تقارن نیز برای توازن صفحات اهمیت دارد. عدم تقارن هم اگر براساس اصول و قواعد صفحه‌آرایی باشد می‌تواند سبکی از چیدمان صفحات باشد. تقارن و عدم تقارن در معنی کلی به بخش‌های متناسب و متعادل گفته می‌شود و حاصلی زیبا از انتظام‌بخشی‌هاست که یک کلیت را شکل می‌دهد. در مفهوم خاص‌تر، به‌معنی شباهت فرم یا آرایش در هر دو سوی یک خط یا سطح جداکننده است. تقارن یکی از اصولی است که طبیعت نیز از آن پی‌روی می‌کند و این خود محرکی قوی برای رعایت تقارن در هنر و طراحی است. تقارن دوسویه، به‌معنی قراردهی فرم و وزن یک‌سان در دو سوی یک خط جداکننده است. اندازه، شکل و موقعیت عناصر مشابه است.