چه‌طور در گزارش‌نویسی سوژه‌یابی کنیم؟ ۶ نکته کاربردی برای گزارش‌نویسی

متن کامل مقاله نشریه:

برای نوشتن یک مطلب خوب باید به نکات زیادی توجه داشت. این نکات مانند چاشنی‌ها هستند و به مطلب طعم، رنگ و جذابیت خاصی می‌بخشند. چنان‌چه ریزه‌کاری‌های لازم برای نوشتن یک مطلب در نظر گرفته نشود، امکان جذب مخاطب هم به حداقل خواهد رسید. گزارش یکی از قالب‌های روزنامه‌نگاری است که برای نوشتن آن باید به نکات زیادی توجه کرد. قصد داریم به ذکر ۶ نکته‌ی کاربردی برای سوژه‌یابی در گزارش‌نویسی بپردازیم.

۱- تکلیف خود را مشخص کنید!

پیش از هر چیز باید به این نکته‌ی مهم اشاره کرد که گزارش‌گری که به‌دنبال سوژه برود و هیچ سوژه‌ای پیدا نکند، باید روزنامه‌نگاری را کنار بگذارد و دنبال کار دیگری برود. این مسئله‌ی مهمی است که یک گزارش‌گر بداند درباره‌ی چه می‌خواهد بنویسد؛ به‌عبارت روشن‌تر، گزارش‌گر باید بداند در دنیای پیرامونش چه می‌گذرد. گزارش‌گر خوب می‌داند که مخاطبانش دنبال چه می‌گردند و پیرامون آن می‌نویسد.

۲- دنبال سوژه نروید!

زمانیکه گزارش‌گر به‌خوبی بفهمد در محیط پیرامونش چه می‌گذرد، دیگر دنبال سوژه نمی‌رود و سوژه خودش پیدا می‌شود. مشکل روزنامه‌نگارهای ما در پیدا کردن سوژه این است که درختان را می‌بینند ولی جنگل را به‌خوبی نمی‌بینند. محیط اطراف ما پر است از سوژه‌های مختلف که برای پیدا کردن آن‌ها نیاز به انجام کار خاصی نیست؛ منتها این سوژه‌ها برای گزارش‌گر پویا، زنده و فعال قابل  لمس هستند.

۳- سوژه را درست انتخاب کنید

سوژه‌های زیادی در اطراف ما هستند ولی شرط اول این است که بدانیم چه سوژه‌ای را از میان سوژه‌های مختلف انتخاب کنیم. گزارش‌گر باید یاد بگیرد سوژه‌هایی را انتخاب کند که مرتبط با زندگی امروز مخاطبانش (به‌ویژه مخاطبان خاص آن رسانه) باشد. تا زمانی‌که سوژه با زندگی مخاطبان ارتباط نداشته باشد نمی‌توان انتظار گزارش خوبی را داشت.

۴- بیش‌تر بدانید

شرط دومی که برای سوژه وجود دارد این است که سوژه باید در دسترس باشد؛ یعنی سوژه‌های زیادی وجود دارند که بسیار جذاب هستند ولی روزنامه‌نگار نمی‌تواند به همه‌ی آن‌ها دست پیدا کند و خودش هم این موضوع را به‌خوبی می‌داند. یک سوژه‌ی خوب برای مخاطبان مفید است و آن‌ها را نسبت به موضوع آگاه یا غنی می‌کند و حتی برخی  از سوژه‌ها می‌توانند مخاطب را از فردا مطمئن کنند. البته این مسئله خیلی کم اتفاق می‌افتد و اگر گزارشی این ویژگی را داشته باشد عالی است. گزارشی که سوژه‌ی خوب دارد بر روی ذهن مخاطب تاثیر می‌گذارد و بخشی از ذهن او را روشن می‌کند.

۵- خلاقیت داشته باشید

گزارش‌گری و خبرنویسی در جامعه‌ی امروز ما به یک کار مکانیکی تبدیل شده و گزارش‌گر بدون این‌که سوژه را لمس و درک کند شروع به نوشتن می‌کند. بسیاری از گزارش‌گران دنبال سوژه‌هایی می‌روند که سردبیر به آن‌ها می‌گوید و خلاقیتی برای سوژه به خرج نمی‌دهند. برخی از گزارش‌گران سوژه‌یابی نمی‌کنند و بعد هم سراغ اینترنت می‌روند و با استفاده از چند نقل قول و آمار اقدام به نوشتن گزارش می‌کنند. چنین گزارش‌هایی نه ذهن مخاطب را قلقلک می‌دهد و نه تاثیرگذار است. گذشته از این‌ها، چنین گزارش‌هایی، گزارش‌گر و رسانه‌اش را هم به جایی نمی‌رساند.

۶- صرفا به ابزار اتکا نکنید

اینترنت، ضبط صوت، دوربین عکاسی، رایانه و… همه و همه ابزارهایی برای آسان‌تر کردن کار رسانه‌ای هستند ولی متاسفانه این وسایل کار روزنامه‌نگاری را با مشکلاتی مواجه کرده‌اند. برخی روزنامه‌نگاران با اتکا به اینترنت مطلب می‌نویسند و حتی فکر و ایده‌ی مطالب‌شان را هم از اینترنت به دست می‌آورند! چنین گزارش‌گرهایی مصرف‌کننده‌ی ایده و ذهن دیگران هستند. برای این‌که گزارش‌گر خوبی باشید باید سوژه‌های خوبی پیدا کنید و از زمان پیدا کردن سوژه تا تنظیم گزارش به‌صورت زنده و پویا عمل کنید.