مقاله‌ها را بریز تو روزنامه‌ها! اصول مقاله‌نویسی مطبوعاتی

شما بهتر از ما میدانید که حرفه روزنامه نگاری،همان کار نشریاتی است که دانشجویان در عرصه دانشگاه و در قالب نشریه دانشجویی انجام می دهند؛با این تفاوت که سطح این دو حرفه طبق تعریف کارکرد خود و متناسب با فضای دانشگاه و جامعه تعریف میشود و از نظر اصولی و فنی و محتوایی هم روزنامه نگاری شرایط خاص تری را نسبت به نشریات دانشجویی دارد.به همین جهت ما نکات و اصولی را که به روزنامه نگاران حوزه های مختلف توصیه میشود،اینجا و برای شما هم به اشتراک میگذاریم تا شما فعال نشریات دانشجویی بتوانید از این نکات استفاده کنید.

این مطلب که توسط نویسنده عرب زبان اهل کشور عراق نوشته شده است به تعریفی از مقاله، اهمیت و وظایف آن خواهد پرداخت وسپس تعریفی از انواع مقاله؛ سرمقاله، ستون، مقالات تحقیقی و انتقادی را ارائه می‌دهد.

تعریف مقاله های مطبوعاتی

دایره المعارف بریتانیا در تعریف مقاله های روزنامه نگاری می‌نویسد:نوشته ای است متوسط که با زبانی ساده در خصوص موضوعی مشخص نوشته می شود و نویسنده از چارچوب مطلب خارج نمی‌شود.

‘جلال الدین حمامسی’ در خصوص تعریف مقاله های روزنامه نگاری می آورد: این نوع مقاله ها، با هدف جواب دادن به پرسش های مخاطب در خصوص مسائل ومشکلات مهم یا مواردی که در آینده نزدیک ممکن است پیش آید و با مسائل زندگی مردم ارتباط نزدیک داشته باشد نوشته خواهد شد.

وظایف مقاله‌ها

اطلاع رسانی،بررسی زوایای مختلف رویدادها،روشنگری پیرامون مسائل با اهمیت، بالا بردن سطح آگاهی های سیاسی وکمک به توسعه سیاسی از جمله مواردی است که به عنوان وظیفه مقاله های مطبوعاتی محسوب خواهد شد.

از دیگر وظایف می‌توان به شکل دادن افکار عمومی در خصوص مسایل،رهبری مردم در هنگام بحران وهدایت آنها به عنوان راهنمایی قابل اعتماد، ،حفاظت از ارزشهای اجتماع، سرگرم کردن مردم و افزایش روحیه وبالا بردن سطح تعامل اجتماعی نام برد.

انواع مقاله

سرمقاله، ستون‌نویسی ،مقاله های تحقیقی و انتقادی از جمله رایج‌ترین مقاله ها در روزنامه نگاری محسوب می‌شوند.

تعریف سرمقاله:

سرمقاله حاوی نظر، اندیشه وتفکر دست اندرکاران نشریه است که با پیروی از سیاستهای رسانه منتشر شده در خصوص رویدادها نوشته خواهد شد.

سرمقاله را اصولا شورای سردبیری یا نویسنده ای آگاه خواهد نوشت ودر آن زوایای مهم  موضوع را مورد بحث و بررسی قرار می دهد. سرمقاله باید متنی باشد قابل استناد وقابل دفاع و در نتیجه نویسنده یا نویسندگان آن باید، ادله های کافی پیرامون موضوع را ارائه دهند تا نظر مخاطب را جلب کنند.

وظایف سرمقاله

·        آگاه سازی مردم از دلایل وقوع رویداد های داخلی وخارجی با  ارائه نظرهای مختلف ومستدل در این باره؛

·        بحث و بررسی و موشکافی موضوع پیرامون مسائلی که ذهن مخاطب را مشغول نموده است تا به مخاطبان کمک کند زوایا وجوانب موضوع و جهت تصمیم گیری را بشناسد؛

·        اعلام سیاست نشریه و نظرات متفاوت پیرامون موضوع و مشخص نمودن دیدگاه حاکم وبه ویژه نظر دولت ؛

·        اعلام و آشکار نمودن دیدگاه‌هایی که در خدمت منافع عموم است؛

سبک وشیوه نوشتن سرمقاله

·        سرمقاله عموما به سبک هرم وارونه نوشته خواهد شد که شامل مقدمه، متن وخاتمه است.د ر مقدمه، نویسنده با قلمی جذاب و گیرا ذهن مخاطب را با موضع آشنا می کند یا بخشی از رویداد که جذابتر و مهمتر است را برای خواننده تشریح خواهد کرد.

·        در متن سرمقاله ،اطلاعات وداده هایی که حقایق موضوع را روشن تر خواهد کرد، ارائه خواهد شد و در این قسمت، سرمقاله نویس یا سرمقاله نویسان موارد و مستندات و ادله هایی که از نظر وی حمایت کنند را ارائه خواهند نمود.

·        در پایان وخاتمه سرمقاله، تفکر اصلی ونظرگاه مشخص سرمقاله، مرور خواهد شد.

ستون نویسی مطبوعاتی

دکتر ‘فاروق ابوزید’، در خصوص تعریف ستون در روزنامه نگاری می نویسد:  ستون‌ها معمولا مکان هایی مشخص در روزنامه هستند که برای نویسنده ای توانمند و مسلط به جزئیات در نظر گرفته خواهد شد تا از طریق آن، نویسنده، فکر، مسئله، مشکل و یا هر موضوعی را که از دیدگاه وی با اهمیت است منتشر نماید..

ویژگی های ستون نویس

راستگویی، دسترسی به آخرین اطلاعات و رویداد‌ها، داشتن قلمی ساده، شیوا و روان، آگاهی از سطح انتظارات و توقعات مخاطب، پایبند بودن به حقیقت، داشتن اعتماد به نفس و باور به آنچه که می نویسد ونوشته است،ترس از نداشتن ابراز عقیده در مطلب از جمله ویژگی های ستون نویس محسوب خواهد می‌شود.

مقالات تحقیقی

تعدادی از محققان از جمله دکتر ‘جان جبران کرم’ بر این باورند که موضوع مقالات تحقیقی باید بر اساس رویدادهای داخلی وخارجی روز که تاثیری بر سیاست کشور واوضاع زندگی مردم داشته است انتخاب شود.

انتشار دلایل مختلف وقوع رویداد،دیدگاهای مردم وصاحبنظران طیف‌های مختلف از جمله مواردی است که در گفته های محققان این بخش بر آن تاکید شده است.

هدف اساسی از نوشتن این مقالات، افزایش سطح دانش وآگاهی مردم پیرامون موضوعات در حال وقوع،رخ داده و در آستانه وقوع است تا مخاطب تاثیرهای مثبت و منفی رویداد را در زندگی خویش وسرنوشت کشور بداند.

مقاله های انتقادی

در زمانه ای که میزان تولید مطلب، آثار هنری، فیلم و برگزاری نمایشگاه ها افزایش وفزونی یافته،نقش مقالات انتقادی بسیار آشکار و نمایان و تاثیر آن مشخص است زیرا این مقالات به مخاطب خواهند گفت که ما چشم و گوش تو بوده ایم تا در وقتت صرفه جویی نمایی و دچار تشکیک رای و پریشانی احوال نشوی .

این مقالات به خواننده می گویند که به کدام نمایشگاه سر بزند ،کدام کتاب را بخواند و چه فیلمی را ببیند؛به همین علت این مقالات وظیفه ای سنگین برعهده دارند زیرا به واسطه باوری که خواننده به آن خواهند داشت بایستی بسیار دقیق و ریز بینانه باشد تا اعتماد مخاطب را از دست ندهد.