🔻 چه‌طور در سوژه‌یابی مهارت پیدا کنیم؟
۵ نکته کاربردی درباره سوژه‌یابی
▫️ چیزی که همیشه مخاطب را برای خواندن مطلبی ترغیب می‌کند، موضوع یا سوژه آن است. به همین دلیل سوژه‌یابی یکی از پایه‌ای‌ترین اصول در نگارش و تولید محتواست. در ابتدا بهتر است بدانیم وقتی از سوژه صحبت می‌کنیم، منظور از سوژه چیست و چرا اهمیت دارد؟ همیشه یکی از بحث‌برانگیزترین بحث‌ها، قسمتی است که درباره‌ی سوژه‌یابی و موضوع صحبت می‌کنیم. با آن‌که به‌نظر می‌رسد همه‌چیز واضح است، اما وقتی به‌پای عمل می‌رسیم، مشکلات خود را نشان می‌دهد. این‌که به خوبی نمی‌‌دانیم سوژه چیست و چگونه می‌توان آن را انتخاب کرد؟
متن کامل مقاله نشریه:
چیزی که همیشه مخاطب را برای خواندن مطلبی ترغیب می‌کند، موضوع یا سوژه آن است. به همین دلیل سوژه‌یابی یکی از پایه‌ای‌ترین اصول در نگارش و تولید محتواست. در ابتدا بهتر است بدانیم وقتی از سوژه صحبت می‌کنیم، منظور از سوژه چیست و چرا اهمیت دارد؟
همیشه یکی از بحث‌برانگیزترین بحث‌ها، قسمتی است که درباره‌ی سوژه‌یابی و موضوع صحبت می‌کنیم. با آن‌که به‌نظر می‌رسد همه‌چیز واضح است، اما وقتی به‌پای عمل می‌رسیم، مشکلات خود را نشان می‌دهد. این‌که به خوبی نمی‌‌دانیم سوژه چیست و چگونه می‌توان آن را انتخاب کرد؟
سوژه در اصل همان موضوع و خط داستانی است که می‌توان درباره‌ی آن با دیگران به گفت‌وگو نشست. در این بین معیارهایی مانند جذابیت موضوع، علاقه‌مندی افراد، احساس نیاز و غیره نقش مهمی در شکل‌گیری یک مکالمه و گفت‌وگو دارد. به‌عبارت بهتر زمانی بین دو یا چند نفر گفت‌وگویی شکل می‌گیرد که موضوع و سوژه‌ای برای صحبت‌کردن وجود داشته باشد. چه‌بسا دو نفر چند ساعت در کنار هم هستند، اما گفت‌وگویی بین آن‌ها شکل نمی‌گیرد. حتی اگر آن‌ها سال‌هاست که هم‌دیگر را می‌شناسند. زیرا موضوع و سوژه‌ای برای گفت‌وگو با هم ندارند!
در تولید محتوا، نویسندگی علمی و روزنامه‌نگاری نیز با بحث سوژه‌یابی و انتخاب موضوع بسیار روبه‌رو می‌شویم. به‌عبارتی یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های هر روزنامه‌نگار و کارشناس تولید محتوا انتخاب سوژه است. این‌که درباره‌ی چه چیزی بنویسد که برای مخاطبان نیز جذاب و مفید باشد. همواره یکی از دلایل مهمی که کاربران در به‌روزرسانی وب‌سایت‌های خود با مشکل مواجه هستند، این است که نمی‌دانند چه سوژه‌هایی را برای نوشتن انتخاب و درباره‌ی چه چیزی‌هایی محتوا تولید کنند؟ به همین دلیل محتوا کم می‌آورند!
در ادامه و در خلال ۵ نکته‌ی کاربردی درباره‌ی سوژه‌یابی، یاد می‌گیرید برای انتخاب سوژه‌های مناسب برای نوشتن چه معیارهایی را باید مدنظر داشت.
١- مفهوم سوژه را بدانید و آن را اشتباه نگیرید
در کنار مقدمه‌ای که تا این‌جا بیان شد، باید اشاره کرد که در بحث سوژه‌یابی، گاهی کج‌فهمی‌هایی پیش می‌آید. یکی از کج‌فهمی‌ها این است که افراد عنوان مقاله یا محتوای خود را با سوژه اشتباه می‌گیرند. اگرچه معمولا تیتر هر مطلب به‌نوعی بیان‌گر سوژه و محتوای آن است.
۲- کلیگویی نکنید
سوژه‌ی هر مقاله باید حداقل برای نویسنده شفاف و واضح باشد. نویسنده باید بداند قرار است دقیقا درباره‌ی چه چیزی بنویسد و به‌عبارتی دیگر خواننده پس از خواندن مقاله قرار است به پاسخ چه پرسشی برسد؟
«کلیگویی» اشتباهی است که برخی نویسنده‌های تازه‌کار در انتخاب سوژه مرتکب می‌شوند. سوژه را کلی و گسترده انتخاب می‌کنند. همین موضوع باعث می‌شود ذهن آن‌ها برای نوشتن متمرکز نشود و در نهایت چیز خوبی هم دست‌گیر خواننده نمی‌شود.
برای سوژه‌ی کلی می‌توان ده‌ها مطلب و موضوع مختلف نوشت. اما وقتی سوژه کمی جزئی‌تر می‌شود، هدف و خط داستان مقاله واضح‌تر می‌شود. در ادامه اگر لازم باشد می‌توان موضوع را باز هم شفاف‌تر کرد.
یکی از بهترین ترفندها برای این‌که مطمئن شوید که آیا سوژه‌ای را به‌درستی انتخاب و تعریف کرده‌اید یا خیر، طرح سوژه به‌صورت پرسشی واضح است. با چنین ترفندی به‌خوبی هدف‌‌تان را از نگارش مقاله برای خود تعریف می‌کنید. پرسشی‌کردن سوژه کمک می‌کند که حین نوشتن مقاله از مسیر اصلی موضوع خارج نشوید. از طرفی بعد از اتمام مقاله به‌راحتی می‌توانید بررسی کنید که آیا شما توانسته‌اید به‌خوبی به این پرسش پاسخ دهید یا خیر؟ در اصل طرح‌کردن چنین پرسشی یادآور می‌شود که خواننده بعد از خواندن مطلب شما قرار است به پاسخ این پرسش برسد.
در انتخاب سوژه و موضوع «کلیگویی» را کنار بگذارید و دقیقا مشخص کنید که قرار است درباره چه چیزی محتوا تولید کنید.
۳- به نیازها توجه کنید
برای انتخاب سوژه‌های مناسب برای نوشتن، باید معیارهایی را در نظر گرفت.
نیاز، پایه و اساس انتخاب سوژه است. مخاطبان معمولا به محتوایی توجه نشان می‌دهند که به آن نیاز دارند. حال این نیاز به شکل‌های مختلف خود را نشان می‌دهد. مثلا نیاز به اطلاع‌رسانی، نیاز به دانستن و آگاهی، نیاز به مهارت، و ده‌ها نیاز مختلف.
اگر به‌عنوان نویسنده و تولیدکننده‌ی محتوا نیازهای مخاطبان خود را به‌درستی تشخیص دهید، می‌توانید از همان‌ها برای انتخاب سوژه استفاده کنید. در نظرگرفتن این معیار شانس دیده‌شدن محتوا را بالاتر می‌برد.
۴- متناسب با مخاطب، سوژه انتخاب کنید
اگر کسی که محتوایی تولید می‌کند را «فرستنده»ی پیام در نظر بگیریم و کسی که خواننده و مخاطب پیام است را «گیرنده» تصور کنیم، آن‌گاه به اهمیت توجه به مخاطب بیش از پیش پی می‌بریم.
همه دوست داریم پیام ما دیده و خوانده شود و مخاطبان آن را بگیرند. به همین دلیل لازم است در انتخاب سوژه به مواردی مانند علاقه‌مندی‌ها، منطقه‌ی جغرافیایی، سطح دانش و آگاهی گیرندگان پیام که همان مخاطبان هستند، توجه ویژه‌ای داشته باشیم.
۵- تاثیر رسانه را در نظر بگیرید
هر رسانه اعم از روزنامه، مجله، وب‌سایت، وبلاگ و غیره، خط مشی و چارچوب‌های خاص خود را دارد. همین ویژگی‌ها محدودیت‌هایی را در انتخاب سوژه برای نویسنده ایجاد می‌کند.
مثلا وقتی قرار است در زمینه‌ای برای نشریه‌ای عمومی بنویسید، لازم است سوژه‌های عمومی‌تری را انتخاب کنید. اما هنگامی‌که برای نشریه‌ی تخصصی آن حوزه می‌نویسید، این امکان را دارید که به سوژه‌های تخصصی‌‌تری بپردازید.
مهم‌ترین معیار انتخاب سوژه در تولید محتوا توجه به مخاطب است و باید مخاطب‌محوری را برای سوژه‌یابی به‌خوبی در نظر گرفت. در غیر این صورت محتوا چندان دیده نمی‌شود.
دیدگاهتان را بنویسید