نشریات کاغذی هنوز مخاطب دارد

مسئله نشریات مکتوب و کاغذی که عنصر جدایی ناپذیر فعالیت تشکل‌های دانشجویی در دوران معاصر بوده و پای ثابت اظهار مواضع دانشجویان و ابزاری بوده برای تبیین در مراحل پرفراز و نشیب، حالا با چالشی جدی در قالب نشر محتوا مواجهه است. ما در عصر انفجار اطلاعات هستیم و در دام سراب آگاهی ایجاد شده در اثر دسترسی به اقیانوس کم عمق اخبار شبکه‌های اجتماعی قرار داریم. اقیانوسی که نه آنقدر عمیق است که انسان را غرق آگاهی کند و نه به اندازه‌ای کافیست که حداقل تشنگی مخاطب را برطرف کند. چگونه باید از این اقیانوس رها شد؟ شاید از همان کاغذ نشریه بتوان قایقی ساخت و به آب اخبار انداخت تا به ساحل حقیقت رسید.

با هدف بحث و بررسی پیرامون موضوع جریان‌سازی در رسانه دانشجویی و نگاهی به وضعیت فعالیت نشریات، این قسمت از برنامه «شانزده آذر» با حضور محمدامین سپیده‌دم، عضو تیم “روزنامه شریف” دانشگاه صنعتی شریف، ابوالفضل مظاهری، دبیر سرویس دانشگاه روزنامه فرهیختگان و سیدعلی رضوی، مسئول واحد نشر بسیج دانشگاه امام صادق (ع) در تلویزیون اینترنتی خبرگزاری دانشجو گفت‌وگویی برگزار شد.

در مواجهه با مسائل عصر نوین و با نزدیکی بیشتر بشر به لبه فناوری از جمله با توسعه هوش مصنوعی، پرسشی مطرح می‌شود که آیا در جهان جدید جایی برای نشریات مکتوب خواهد بود؟ باید گفت نشریه هنوز هم حرف برای گفتن دارد.

سپیده‌دم با تشریح وضعیت عملکرد نشریه “روزنامه شریف” که در تیراژ یک هزار شماره در دانشگاه صنعتی شریف چاپ و توزیع می‌شود بیان کرد: قالب کاغذی نشریات همچنان مخاطبان خود را دارد. نشریات با یکسری چالش‌های جدی روبرو بودند که این باعث ریزش مخاطب شده است. این ریزش مخاطب را نباید صرفا به فاصله گرفتن از قالب کاغذی حواله داد.

وی در خصوص ارتباط نشریه با مخاطبان توضیح داد: کم‌حوصلگی و عمق پایینی که در یک‌سری فضا‌ها و جریان‌های دانشجویی وجود دارد باعث شده محتوای روتین و عادی منتشر شود که موضوعش را ترند توئیتر مشخص می‌کند و فقط به جمله‌بندی بعضی مطالب مشهور اکتفا می‌شود.

وی افزود: نکته جدی دیگر فاصله داشتن دغدغه‌های نشریات با دانشجویان است. این دغدغه برای کف دانشگاه شاید جذاب نباشد، در نتیجه بخشی از مخاطب ریزش کند.

سپیده‌دم در توضیح تفکیک وظایف نشریات مکتوب و شبکه‌های اجتماعی گفت: فضای مجازی عمدتا شامل اخبار روز و خبر‌های لحظه‌ای است. اما فضای مکتوب آن چیزی است که قرار است عمیق‌تر شده و پرونده شود.

ابوالفضل مظاهری، دبیر سرویس دانشگاه روزنامه فرهیختگان در مصاحبه با برنامه شانزده آذر در خصوص جایگاه فعالیت نشریات گفت: نشریه دانشجویی به عنوان یک رسانه، عالی‌ترین مدل فعالیت یک کار تشکیلاتی است.

وی تاکید کرد: همه آنچه ما در تشکیلات تجربه می‌کنیم، از رصد و تحلیل تا برنامه‌ریزی و تاثیرگذاری را می‌توان در فضای نشریه دید.

مظاهری افزود: نشریه در وهله اول به رشد جریان فکری در فضای تشکل کمک می‌کند و در نهایت می‌تواند دامنه اثر خودش را بر فضای جامعه مخاطب داشته باشد.

وی گفت: اینکه کاغذی ادامه بدهیم یا نه و مسئله هوش مصنوعی از سؤلات فضای مطبوعاتی است.

مظاهری با بیان دلایل ضعف در فعالیت فعلی رسانه دانشجویی گفت: متأسفانه به خاطر اینکه سراغ کار‌های زودبازده و سبک‌تری می‌رویم، بدنه فعالین دانشجویی دارد لاغرتر می‌شود.

سیدعلی رضوی با بیان ویژگی نشریات کاغذی از جمله نقاط قوت نشریات فتح و حیات بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق (ع) گفت: اینکه ما بگوییم دوران نشریه مکتوب تمام شده همه مسئله نیست.

وی افزود: هیج وقت ویدئو، عکس و فیلم جایگزین کتاب نمی‌شود. عمق مطالعه کتاب بیشتر است، چون وقتی متن را میخوانیم به سمت بازپروری تصویر آن در ذهن خودمان می‌رویم و در برابر محتوای کلی منفعل نیستیم.

رضوی بیان کرد: ما یک فرم داریم و یک محتوا، اما در کنار آن یک تکنیک هم وجود دارد که زیاد درباره آن حرف نمی‌زنیم. ما باید تکنیک را خودمان تسخیر کنیم نه اینکه فرم و تکنیک ما را تسخیر کند.